![\"\"](\"https:\/\/y-jesus.org\/polish\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Was-Jesus-a-Real-Person-coin-copy-300x199.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nArgument przeciwko istnieniu Jezusa, znany jako teoria mitu Jezusa<\/em>, pojawi\u0142 si\u0119 siedemna\u015bcie wiek\u00f3w po tym, jak Jezus rzekomo przemierza\u0142 skaliste wzg\u00f3rza Judei.<\/p>\n\n\n\n Ellen Johnson, prezes organizacji American Atheists, podsumowuje teori\u0119 mitu Jezusa w programie Larry King Live<\/em> na kanale CNN:<\/p>\n\n\n\n Nie ma cho\u0107by najmniejszego \u015bwieckiego dowodu na to, \u017ce Jezus Chrystus kiedykolwiek istnia\u0142… Jezus jest kompilacj\u0105 innych bog\u00f3w… kt\u00f3rych m\u0142ode lata i \u015bmier\u0107 by\u0142y podobne do mitologicznego Jezusa Chrystusa. Oszo\u0142omiony gospodarz programu odpowiedzia\u0142: \u201eWi\u0119c nie wierzysz, \u017ce kto\u015b taki, jak Jezus Chrystus w og\u00f3le istnia\u0142?\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Johnson odpar\u0142a: \u201eNie by\u0142o… nie ma \u015bwieckich dowod\u00f3w na to, \u017ce Jezus Chrystus kiedykolwiek istnia\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n King natychmiast poprosi\u0142 o przerw\u0119 na reklamy, zostawiaj\u0105c widz\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie w os\u0142upieniu.[1]<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n W pierwszych latach po tym, jak C. S. Lewis, literaturoznawca z Oxfordu, zosta\u0142 ateist\u0105, r\u00f3wnie\u017c uwa\u017ca\u0142, \u017ce Jezus to mit, a wszystkie religie to wymys\u0142y.[2]<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n Po latach Lewis siedz\u0105c przy kominku w pokoju akademika na Oxfordzie z koleg\u0105, kt\u00f3rego nazywa\u0142 \u201enajbardziej zatwardzia\u0142ym ateist\u0105, jakiego kiedykolwiek zna\u0142\u201d us\u0142ysza\u0142 od niego: \u201eHistoryczne uzasadnienie Ewangelii by\u0142o naprawd\u0119 zaskakuj\u0105co dobre…. Wygl\u0105da prawie tak, jakby to si\u0119 kiedy\u015b naprawd\u0119 sta\u0142o\u201d.[3]<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n Lewisa zamurowa\u0142o. Stwierdzenie, \u017ce istniej\u0105 prawdziwe dowody na istnienie Jezusa sk\u0142oni\u0142y go do poszukiwania prawdy na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Swoje dociekania opisa\u0142 w ksi\u0105\u017cce \u201eO wierze i moralno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n Jakie dowody na istnienie Jezusa znalaz\u0142 kolega Lewisa?<\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/a><\/strong> aby przej\u015b\u0107 do strony 2\/10 artyku\u0142u \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Zacznijmy od bardziej fundamentalnego pytania: Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 posta\u0107 mityczn\u0105 od postaci historycznej? Jakie dowody przekonuj\u0105 historyk\u00f3w, \u017ce Aleksander Wielki istnia\u0142 naprawd\u0119? I czy takie dowody istniej\u0105 w przypadku Jezusa?<\/p>\n\n\n\n Zar\u00f3wno Aleksander, jak i Jezus byli przedstawiani jako charyzmatyczni przyw\u00f3dcy. Oboje mieli podobno kr\u00f3tk\u0105 karier\u0119 i umarli po trzydziestce. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce Jezus by\u0142 cz\u0142owiekiem pokoju, kt\u00f3ry zwyci\u0119\u017ca\u0142 przez mi\u0142o\u015b\u0107, Aleksander by\u0142 natomiast cz\u0142owiekiem wojny, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 mieczem.<\/p>\n\n\n\n W 336 r. p.n.e. Aleksander Wielki zosta\u0142 kr\u00f3lem Macedonii. Ten geniusz wojskowy, przystojny, arogancki przyw\u00f3dca podbija\u0142 wioski, miasta i kr\u00f3lestwa Grecji i Persji, a\u017c do momentu, gdy rz\u0105dzi\u0142 wszystkim. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce p\u0142aka\u0142, kiedy nie by\u0142o ju\u017c czego podbija\u0107.<\/p>\n\n\n\n Historia Aleksandra Wielkiego pochodzi ze staro\u017cytnych \u017ar\u00f3de\u0142 spisanych oko\u0142o 300 lat po jego \u015bmierci.[4]<\/a> Nie ma ani jednej relacji naocznego \u015bwiadka \u015bwiadcz\u0105cej o tym, \u017ce Aleksander Wielki naprawd\u0119 istnia\u0142.<\/p>\n\n\n\n Niemniej jednak historycy uwa\u017caj\u0105 Aleksandra Wielkiego za posta\u0107 historyczn\u0105, g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce relacje na temat jego \u017cycia znajduj\u0105 potwierdzenie w archeologii, a jego \u017cycie mia\u0142o wp\u0142yw na bieg historii.<\/p>\n\n\n\n Analogicznie, staraj\u0105c si\u0119 dowie\u015b\u0107, \u017ce Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119, musimy szuka\u0107 dowod\u00f3w w nast\u0119puj\u0105cych obszarach:<\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/a><\/strong> aby przej\u015b\u0107 do strony 3\/10 artyku\u0142u \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Dopiero niedawno na \u015bwiat\u0142o dzienne wysz\u0142o wiele tajemnic na temat Jezusa.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce najistotniejszym odkryciem s\u0105 manuskrypty odnalezione mi\u0119dzy XVIII a XX wiekiem. Przyjrzymy si\u0119 im bli\u017cej w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Archeolodzy znale\u017ali r\u00f3wnie\u017c liczne miejsca i relikty, kt\u00f3re pokrywaj\u0105 si\u0119 z losami Jezusa opisanymi w Nowym Testamencie. Malcolm Muggeridge by\u0142 brytyjskim dziennikarzem, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 Jezusa za posta\u0107 fikcyjn\u0105, dop\u00f3ki nie zobaczy\u0142 takich dowod\u00f3w podczas wyjazdu s\u0142u\u017cbowego do Izraela na zlecenie sieci BBC.<\/p>\n\n\n\n Po relacjonowaniu pobytu w miejscach, o kt\u00f3rych napisano w Nowym Testamencie, Muggeridge napisa\u0142: \u201eNabra\u0142em pewno\u015bci co do narodzin Jezusa, jego nauczania i ukrzy\u017cowania… U\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119…\u201d.[5]<\/a><\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 do XX wieku nie by\u0142o \u017cadnych wiarygodnych dowod\u00f3w na istnienie rzymskiego namiestnika Poncjusza Pi\u0142ata i arcykap\u0142ana \u017cydowskiego J\u00f3zefa Kajfasza. Oboje byli kluczowymi postaciami w procesie, w wyniku kt\u00f3rego ukrzy\u017cowano Jezusa. Sceptycy powo\u0142ywali si\u0119 na te oczywiste braki, kt\u00f3re dostarcza\u0142y im amunicji w walce z przeciwnikami teorii mitu Jezusa.<\/p>\n\n\n\n W roku 1961 archeolodzy odkryli blok piaskowca opatrzony inskrypcj\u0105: \u201ePoncjusz Pi\u0142at prefekt Judei\u201d. A w roku 1990 znaleziono ossarium (pojemnik do przechowywania ko\u015bci), na kt\u00f3rym widnia\u0142 napis Kajfasz. Udowodniono \u201eponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107\u201d, \u017ce jest autentyczne.[6]<\/a><\/p>\n\n\n\n Do roku 2009 nie by\u0142o \u017cadnych wiarygodnych dowod\u00f3w na to, \u017ce miasto Nazaret istnia\u0142o za czas\u00f3w Jezusa. Sceptycy pokroju Renego Salma uwa\u017cali, \u017ce brak dowod\u00f3w na istnienie Nazaretu w pierwszym wieku jest \u015bmiertelnym ciosem dla chrze\u015bcija\u0144stwa. W swojej ksi\u0105\u017cce z 2006 roku pt. The Myth of Nazareth <\/em>Salm pisze: \u201eCzas \u015bwi\u0119towa\u0107, wolnomy\u015bliciele… Chrze\u015bcija\u0144stwo mo\u017ce wreszcie chyli si\u0119 ku ko\u0144cowi!\u201d.[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n Jednak 21 grudnia 2009 roku archeolodzy og\u0142osili odkrycie w Nazarecie glinianych od\u0142amk\u00f3w pochodz\u0105cych z pierwszego wieku, potwierdzaj\u0105c tym samym, \u017ce ta male\u0144ka wioska istnia\u0142a w czasach Chrystusa (patrz: \u201eCzy Jezus naprawd\u0119 pochodzi\u0142 z Nazaretu?\u201d).<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c odkrycia archeologiczne nie stanowi\u0105 dowodu na to, \u017ce Jezus tam mieszka\u0142, to potwierdzaj\u0105 histori\u0119 jego \u017cycia opowiedzian\u0105 w Ewangelii. Historycy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce przybywa dowod\u00f3w archeologicznych, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a m\u00f3wi\u0105ce o Jezusie\u201d.[8]<\/a><\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/a><\/strong> a<\/a>by przej\u015b\u0107 do strony 4\/10 artyku\u0142u \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Sceptycy pokroju Ellen Johnson powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na brak \u015bwieckich \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych jako dow\u00f3d na to, \u017ce Jezus nie istnia\u0142.<\/p>\n\n\n\n Niemniej jednak jest bardzo niewiele dokument\u00f3w na temat kogokolwiek<\/em>, kto \u017cy\u0142 w czasach Jezusa. Na przestrzeni wiek\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 dokument\u00f3w z okresu staro\u017cytno\u015bci uleg\u0142a zniszczeniu w wyniku wojen, po\u017car\u00f3w, grabie\u017cy i po prostu niszcza\u0142y z up\u0142ywem czasu.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug E. M. Blaiklocka, kt\u00f3ry skatalogowa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 niechrze\u015bcija\u0144skich tekst\u00f3w z Imperium Rzymskiego \u201ez czas\u00f3w Chrystusa nie istnieje praktycznie nic\u201d, nawet na temat wielkich przyw\u00f3dc\u00f3w \u015bwieckich takich jak Juliusz Cezar.[9]<\/a> A mimo wszystko \u017caden historyk nie kwestionuje istnienia Juliusza Cezara.<\/p>\n\n\n\n A jako \u017ce Jezus nie by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 politycznym ani wojskowym, Darrell Bock zauwa\u017ca, \u017ce: \u201eTo niesamowite i istotne, \u017ce Jezus pojawia si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach, kt\u00f3re mamy\u201d.[10]<\/a><\/p>\n\n\n\n O jakich \u017ar\u00f3d\u0142ach m\u00f3wi Bock? Jacy niezwi\u0105zani z chrze\u015bcija\u0144stwem historycy pisali o Jezusie? Najpierw przyjrzyjmy si\u0119 wrogom Jezusa.<\/p>\n\n\n\n \u017bydowscy historycy: <\/strong>Podwa\u017canie osoby Jezusa przynios\u0142oby najwi\u0119cej korzy\u015bci \u017bydom. Ale nigdy tego nie robili. \u201eIstniej\u0105 teksty \u017cydowskie, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o Jezusie jako o prawdziwej osobie, kt\u00f3rej byli przeciwni.[11]<\/a><\/p>\n\n\n\n Znany \u017cydowski historyk J\u00f3zef Flawiusz napisa\u0142 o Jakubie, \u201ebrat Jezusa zwanego Chrystusem.\u201d[12]<\/a> Gdyby Jezus nie by\u0142 postaci\u0105 historyczn\u0105, dlaczego J\u00f3zef by tego nie napisa\u0142?<\/p>\n\n\n\n W innym nieco kontrowersyjnym fragmencie J\u00f3zef pisze nieco szerzej o Jezusie.[13]<\/a><\/p>\n\n\n\n W tym czasie istnia\u0142 m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Jezus. Post\u0119powa\u0142 dobrze i by\u0142 uwa\u017cany za prawego cz\u0142owieka. I wielu ludzi spo\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w i innych narod\u00f3w sta\u0142o si\u0119 jego uczniami. Pi\u0142at skaza\u0142 go na ukrzy\u017cowanie i umar\u0142. A ci, kt\u00f3rzy stali si\u0119 jego uczniami, nie porzucili go. M\u00f3wili, \u017ce ukaza\u0142 si\u0119 im trzy dni po ukrzy\u017cowaniu i \u017ce \u017cyje. I dlatego uwa\u017cano go za Mesjasza.\u201d[14]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Chocia\u017c wiele s\u0142\u00f3w J\u00f3zefa Flawiusza jest przedmiotem sporu, jego potwierdzenie istnienia Jezusa jest szeroko akceptowane przez naukowc\u00f3w.[15]<\/a><\/p>\n\n\n\n Izraelski naukowiec Shlomo Pines pisze: \u201eNawet najzacieklejsi przeciwnicy chrze\u015bcija\u0144stwa nigdy nie wyra\u017cali w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, czy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119.\u201d.[16]<\/a><\/p>\n\n\n\n \u015awiatowy historyk Will Durant zauwa\u017ca, \u017ce \u017caden \u017byd ani innowierca z pierwszego wieku nie zaprzecza\u0142 istnieniu Jezusa.[17]<\/a><\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/a><\/strong> aby przej\u015b\u0107 do strony 5\/10 artyku\u0142u \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Rzymscy historycy: <\/strong>Rzymscy historycy pisali przede wszystkim o wydarzeniach i ludziach wa\u017cnych dla ich imperium. Poniewa\u017c Jezus nie mia\u0142 bezpo\u015bredniego znaczenia dla politycznych czy militarnych spraw Rzymu, ma\u0142o o nim odniesie\u0144 w rzymskiej historii. Jednak dw\u00f3ch wa\u017cnych rzymskich historyk\u00f3w, Tacyt i Swetoniusz, uznaj\u0105 Jezusa za prawdziw\u0105 osob\u0119.<\/p>\n\n\n\n Tacyt (55-120 n.e.), najwi\u0119kszy ze wczesnorzymskich historyk\u00f3w, napisa\u0142, \u017ce Christus (grecka pisownia s\u0142owa Chrystus) \u017cy\u0142 za panowania Tyberiusza i \u201ecierpia\u0142 za panowania Poncjusza Pi\u0142ata, \u017ce nauki Jezusa rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 ju\u017c w Rzymie, a chrze\u015bcijanie byli uwa\u017cani za przest\u0119pc\u00f3w i torturowani na r\u00f3\u017cne sposoby, w tym krzy\u017cowano ich.\u201d[18]<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n Swetoniusz (69-130 n.e.) pisa\u0142 o \u201eChrestusie\u201d jako o pod\u017cegaczu. Wielu uczonych uwa\u017ca, \u017ce chodzi o Chrystusa. Swetoniusz pisa\u0142 r\u00f3wnie\u017c o chrze\u015bcijanach prze\u015bladowanych przez Nerona w 64 n.e. 64.[19]<\/u><\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Rzymscy urz\u0119dnicy:<\/strong> Chrze\u015bcijanie byli uwa\u017cani za wrog\u00f3w Rzymu, poniewa\u017c czcili Jezusa jako swego Pana, a nie cesarza. Nast\u0119puj\u0105cy rzymscy urz\u0119dnicy rz\u0105dowi, w tym dw\u00f3ch cesarzy, pisali listy z tej perspektywy, wspominaj\u0105c o Jezusie i pocz\u0105tkach chrze\u015bcija\u0144stwa.[20]<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n Pliniusz M\u0142odszy by\u0142 urz\u0119dnikiem cesarskim za Trajana. W roku 112 n.e. Pliniusz napisa\u0142 do Trajana o pr\u00f3bach zmuszenia chrze\u015bcijan do wyrzeczenia si\u0119 Chrystusa, kt\u00f3rego \u201eczcili jak boga\u201d.<\/p>\n\n\n\n Cesarz Trajan (56-117 n.e.) pisa\u0142 listy, wspominaj\u0105c o Jezusie i pierwszych chrze\u015bcijanach.<\/p>\n\n\n\n Cesarz Hadrian (76-136 n.e.) pisa\u0142 o chrze\u015bcijanach, wyznawcach Jezusa.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142a poga\u0144skie: <\/strong>Istnieli poga\u0144scy pisarze, kt\u00f3rzy wspominali o Jezusie lub chrze\u015bcijanach przed ko\u0144cem drugiego wieku. Byli to mi\u0119dzy innymi Tallus, Flegon, Mara bar Serapion i Lukian z Samosat.[21] <\/u><\/a>Uwagi Tallusa na temat Jezusa pochodz\u0105 z roku 52 n.e., czyli oko\u0142o 20 lat po Chrystusie.<\/p>\n\n\n\n \u0141\u0105cznie dziewi\u0119ciu niechrze\u015bcija\u0144skich pisarzy wspomina o Jezusie jako prawdziwej osobie do 150 lat po jego \u015bmierci. Co ciekawe taka sama liczba \u015bwieckich pisarzy wspomina o cesarzu Tyberiuszu, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 w czasach Jezusa. Bior\u0105c pod uwag\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a chrze\u015bcija\u0144skie i niechrze\u015bcija\u0144skie, a\u017c czterdzie\u015bci dwa wspominaj\u0105 Jezusa, a Tyberiusza tylko dziesi\u0119\u0107.[22]<\/u><\/a><\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/a><\/strong> aby przej\u015b\u0107 do strony 6\/10 artyku\u0142u \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Fakty historyczne na temat Jezusa:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wczesne niechrze\u015bcija\u0144skie \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce fakty na temat Jezusa Chrystusa:<\/p>\n\n\n\n Ten og\u00f3lny zarys \u017cycia Jezusa w pe\u0142ni zgadza si\u0119 z Nowym Testamentem.[23]<\/a><\/p>\n\n\n\n Gary Habarmas zauwa\u017ca: \u201eW sumie oko\u0142o jedna trzecia tych niechrze\u015bcija\u0144skich \u017ar\u00f3de\u0142 pochodzi z pierwszego wieku; wi\u0119kszo\u015b\u0107 pochodzi nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c z po\u0142owy drugiego wieku.\u201d[24]<\/a> Wed\u0142ug Encyklopedii Britanniki<\/em> \u201eTe niezale\u017cne relacje dowodz\u0105, \u017ce w staro\u017cytno\u015bci nawet przeciwnicy chrze\u015bcija\u0144stwa nigdy nie w\u0105tpili w istnienie Jezusa.\u201d[25]<\/a><\/p>\n\n\n\n Pierwsi chrze\u015bcijanie napisali na temat Jezusa tysi\u0105ce list\u00f3w, kaza\u0144 i komentarzy. Ponadto pi\u0119\u0107 lat po ukrzy\u017cowaniu Jezusa powsta\u0142y na jego temat teksty religijne.[26]<\/a><\/p>\n\n\n\n Te niebiblijne zapiski potwierdzaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 informacji o Jezusie, pochodz\u0105cych z Nowego Testamentu, w tym fakt ukrzy\u017cowania i zmartwychwstania.[27]<\/a><\/p>\n\n\n\n Niebywa\u0142e, \u017ce odkryto ponad 36 tysi\u0119cy kompletnych lub cz\u0119\u015bciowych r\u0119kopis\u00f3w, z kt\u00f3rych wybrane pozycje pochodz\u0105 z pierwszego wieku.[28]<\/a> Na podstawie tych pozabiblijnych \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017cna by odtworzy\u0107 niemal\u017ce ca\u0142y Nowy Testament, za wyj\u0105tkiem kilku wers\u00f3w.[29]<\/a><\/p>\n\n\n\n Autor ka\u017cdego z tych tekst\u00f3w pisze o Jezusie jak o prawdziwej osobie, a ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 histori\u0119 Chrystusa za mit, pomijaj\u0105 te relacje, uwa\u017caj\u0105c je za stronnicze. Pozostaje jednak pytanie, na kt\u00f3re powinni sobie odpowiedzie\u0107: Jak to mo\u017cliwe, \u017ce na temat kilku dekad \u017cycia mitycznego Jezusa powsta\u0142o tyle tekst\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/a><\/strong> aby przeczyta\u0107 stron\u0119 7\/10 na temat tego \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Sceptycy, np. Ellen Johnson, pomijaj\u0105 Nowy Testament jako \u017ar\u00f3d\u0142o informacji, na temat istnienia Jezusa, uwa\u017caj\u0105c go za tekst \u201etendencyjny\u201d. Jednak nawet niechrze\u015bcija\u0144scy historycy traktuj\u0105 pierwsze manuskrypty Nowego Testamentu jako rzetelne \u017ar\u00f3d\u0142o historyczne, zawieraj\u0105ce dowody na istnienie Jezusa. Michael Grant, historyk z Cambridge i ateista, twierdzi, \u017ce Nowy Testament powinien by\u0107 traktowany jako \u017ar\u00f3d\u0142o historyczne na r\u00f3wni z innymi \u017ar\u00f3d\u0142ami historycznymi. M\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli w stosunku do Nowego Testamentu zastosujemy te same kryteria, kt\u00f3rych u\u017cywamy w odniesieniu do innych starych \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych \u2013 co powinni\u015bmy uczyni\u0107 \u2013 nie b\u0119dziemy mogli nadal kwestionowa\u0107 istnienia Jezusa, podobnie jak nie b\u0119dziemy mogli odrzuci\u0107 istnienia wielu innych poga\u0144skich postaci. Traktowanie ich jako postaci historycznych nie jest nigdy kwestionowane.[30]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Ewangelie (Mateusza, Marka, \u0141ukasza i Jana) to g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a informacji o \u017cyciu i s\u0142owach Jezusa. \u015awi\u0119ty \u0141ukasz rozpoczyna Ewangeli\u0119, zwracaj\u0105c si\u0119 do Teofila tymi s\u0142owami: \u201ePostanowi\u0142em i ja, kt\u00f3ry to wszystko od pocz\u0105tku dok\u0142adnie wybada\u0142em, opisa\u0107 ci to po kolei, zacny Teofilu\u201d.[31]<\/a><\/p>\n\n\n\n Szanowany archeolog Sir William Ramsey, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo odrzuca historyczn\u0105 relacj\u0119 Jezusa napisan\u0105 przez \u015bw. \u0141ukasza, stwierdza p\u00f3\u017aniej, i\u017c \u201e\u0141ukasz jest historykiem pierwszej rangi (…). Autor ten powinien by\u0107 umieszczony w\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych historyk\u00f3w (…). Relacje \u0141ukasza nie maj\u0105 sobie r\u00f3wnych pod wzgl\u0119dem wiarygodno\u015bci.\u201d[32]<\/a><\/p>\n\n\n\n Najwcze\u015bniejsze zapiski na temat Aleksandra Wielkiego powsta\u0142y 300 po jego \u015bmierci. W jakiej blisko\u015bci w stosunku do \u017cycia Jezusa powsta\u0142y Ewangelie? Czy naoczni \u015bwiadkowie Chrystusa jeszcze \u017cyli? Czy up\u0142yn\u0119\u0142o wystarczaj\u0105co du\u017co czasu, aby powsta\u0142a legenda?<\/p>\n\n\n\n W latach 30. XIX wieku niemieccy uczeni twierdzili, \u017ce Nowy Testament napisano w III wieku, zbyt p\u00f3\u017ano, aby jego autorami mogli by\u0107 aposto\u0142owie Jezusa. Niemniej jednak dowiedziono, \u017ce manuskrypty wspomnianych tekst\u00f3w o Jezusie odnalezione przez archeolog\u00f3w w XIX i XX wieku powsta\u0142y du\u017co wcze\u015bniej. [Patrz: \u201eCzy to prawda?\u201d]\n\n\n\n William F. Albright twierdzi\u0142, \u017ce wszystkie ksi\u0119gi Nowego Testamentu pochodz\u0105 z \u201epomi\u0119dzy 50 r. n.e. a 75 r. n.e.\u201d.[33] John A. T. Robinson z Cambridge datuje wszystkie ksi\u0119gi Nowego Testamentu na lata 40-65 n.e. Tak wczesne datowanie oznacza, \u017ce Ewangelie zosta\u0142y napisane za \u017cycia naocznych \u015bwiadk\u00f3w Jezusa, o wiele za wcze\u015bnie, aby sta\u0142 si\u0119 mitem czy legend\u0105.[34]<\/a><\/p>\n\n\n\n C. S. Lewis po zapoznaniu si\u0119 z tekstami Ewangelii powiedzia\u0142: \u201eJako historyk literatury mog\u0119 z ca\u0142kowitym przekonaniem stwierdzi\u0107, \u017ce… Ewangelie nie s\u0105 legend\u0105. Przeczyta\u0142em wiele legend i jestem przekonany, \u017ce s\u0105 czym\u015b zupe\u0142nie innym\u201d.[35]<\/a><\/p>\n\n\n\n Liczba manuskrypt\u00f3w Nowego Testamentu jest ogromna. Istnieje ponad 24 000 kompletnych lub cz\u0119\u015bciowych egzemplarzy manuskrypt\u00f3w tych ksi\u0105g, o wiele wi\u0119cej ni\u017c w przypadku pozosta\u0142ych staro\u017cytnych dzie\u0142.[36]<\/a><\/p>\n\n\n\n \u017badna posta\u0107 historyczna, religijna czy \u015bwiecka, poza Jezusem Chrystusem, nie ma na poparcie swego istnienia tylu dokument\u00f3w. Historyk Paul Johnson zauwa\u017ca i\u017c \u201ebior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce n.p. wzmianki o Tacycie mo\u017cna znale\u017a\u0107 zaledwie w jednym \u015bredniowiecznym manuskrypcie, niezwyk\u0142e jest, \u017ce powsta\u0142a tak du\u017ca liczba wczesnych manuskrypt\u00f3w Nowego Testamentu\u201d.[37]<\/a><\/p>\n\n\n\n (Wi\u0119cej na temat wiarygodno\u015bci Nowego Testamentu, patrz: \u201eCzy Ewangelie s\u0105 wiarygodne?<\/a>\u201d)<\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/a><\/strong> aby przeczyta\u0107 stron\u0119 8\/10 na temat tego \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?<\/a>\u201d<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Mity maj\u0105 znikomy lub \u017caden wp\u0142yw na bieg historii. Wed\u0142ug Thomasa Carlyle\u2019a: \u201eHistoria \u015bwiata jest niczym innym, jak tylko biografi\u0105 wielkich ludzi\u201d.[38]<\/a><\/p>\n\n\n\n Nie ma narodu ani ustroju, kt\u00f3ry swoje powstanie czy dziedzictwo zawdzi\u0119cza\u0142by mitologicznej postaci czy bogu.<\/p>\n\n\n\n Jaki wp\u0142yw wywar\u0142 Jezus Chrystus?<\/p>\n\n\n\n Przeci\u0119tny Rzymianin odczu\u0142 wp\u0142yw Jezusa dopiero wiele lat po jego \u015bmierci. Jezus nie powo\u0142a\u0142 do istnienia armii. Nie napisa\u0142 ksi\u0105\u017cki ani nie wprowadzi\u0142 zmian w prawie. \u017bydowscy przyw\u00f3dcy i rzymscy cesarze chcieli wymaza\u0107 o nim pami\u0119\u0107 i wydawa\u0142o si\u0119 im, \u017ce odnie\u015bli sukces.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b ze staro\u017cytnego Rzymu powsta\u0142y tylko ruiny. Pot\u0119\u017cne legiony Cesarstwa Rzymskiego i przepych w\u0142adzy imperialnej odesz\u0142y w zapomnienie. Jak zosta\u0142 zapami\u0119tany Jezus? Jaki wp\u0142yw wywar\u0142 i nadal wywiera?<\/p>\n\n\n\n Zadziwiaj\u0105ce, \u017ce Jezusowi uda\u0142o si\u0119 wywrze\u0107 tak du\u017cy wp\u0142yw w wyniku zaledwie trzyletniego okresu publicznej dzia\u0142alno\u015bci. Poproszony o wskazanie osoby, kt\u00f3ra pozostawi\u0142a po sobie najwi\u0119ksz\u0105 spu\u015bcizn\u0119 w historii autor i historyk H. G. Wells odpowiedzia\u0142: \u201eWed\u0142ug tych kategorii na pierwszym miejscu wskaza\u0142bym Jezusa\u201d.[41]<\/a><\/p>\n\n\n\n Historyk z Yale, Jaroslav Pelikan, tak pisze o Jezusie: \u201e Niezale\u017cnie od tego, w co wierzymy lub co osobi\u015bcie my\u015blimy na temat Jezusa z Nazaretu, w historii kultury zachodniej jest On postaci\u0105 dominuj\u0105c\u0105 od prawie dwudziestu wiek\u00f3w… To w\u0142a\u015bnie od narodzin Jezusa wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi na ziemi datuje swoje kalendarze, to jego imi\u0119 s\u0142yszymy cz\u0119sto, gdy kto\u015b przeklina, a miliony modl\u0105 si\u0119 do jego imienia\u201d.[42]<\/a><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli Jezus nie istnia\u0142, jak to mo\u017cliwe, \u017ce jego mit tak znacz\u0105co zmieni\u0142 bieg historii?<\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/strong><\/a> aby przeczyta\u0107 stron\u0119 9\/10 na temat tego \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Mityczni bogowie s\u0105 przedstawiani jako superbohaterowie b\u0119d\u0105cy uciele\u015bnieniem ludzkich fantazji i \u017c\u0105dzy. Ewangelie przedstawiaj\u0105 Jezusa jako cz\u0142owieka pe\u0142nego pokory i wsp\u00f3\u0142czucia, o nieskazitelnym charakterze. Jego na\u015bladowcy m\u00f3wi\u0105 o nim, jak o prawdziwej osobie, za kt\u00f3r\u0105 ch\u0119tnie oddaj\u0105 \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Niechrze\u015bcijanin, naukowiec, Albert Einstein stwierdza: \u201eNie mo\u017cna czyta\u0107 Ewangelii nie czuj\u0105c rzeczywistej obecno\u015bci Jezusa. Jego osobowo\u015b\u0107 pulsuje w ka\u017cdym s\u0142owie. \u017baden mit nie jest tak pe\u0142ny \u017cycia… Nikt nie mo\u017ce zaprzeczy\u0107, \u017ce Jezus \u017cy\u0142 naprawd\u0119 ani \u017ce to, co powiedzia\u0142 nie jest pi\u0119kne\u201d.[43]<\/a><\/p>\n\n\n\n Czy to mo\u017cliwe, \u017ce \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie Jezusa to plagiat mit\u00f3w? W serwisie YouTube mo\u017cna obejrze\u0107 film wrogi Jezusowi, Zeitgeist, <\/em>na kt\u00f3rym jego autor Peter Joseph \u015bmia\u0142o twierdzi, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n Prawda jest taka, \u017ce Jezus by\u0142… postaci\u0105 mityczn\u0105… Chrze\u015bcija\u0144stwo, podobnie jak pozosta\u0142e religie teistyczne tamtego okresu, jest oszustwem.[44]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Por\u00f3wnuj\u0105c Jezusa z Ewangelii z bogami mitologicznymi, jedno staje si\u0119 oczywiste. W przeciwie\u0144stwie do rzeczywisto\u015bci opis\u00f3w osoby Jezusa opisy mitologicznych bog\u00f3w brzmi\u0105 nierealistyczne i zawieraj\u0105 elementy fantazji:<\/p>\n\n\n\n Czy chrze\u015bcija\u0144stwo mog\u0142o powieli\u0107 te mity w \u015bmierci i zmartwychwstaniu Jezusa?<\/p>\n\n\n\n Na pewno nie my\u015bleli w ten spos\u00f3b uczniowie Jezusa. Ch\u0119tnie oddawali swoje \u017cycie, za\u015bwiadczaj\u0105c w ten spos\u00f3b o prawdziwo\u015bci jego zmartwychwstania. [Patrz: \u201eCzy Jezus powsta\u0142 z martwych?<\/a>\u201d]\n\n\n\n \u201eHistoria boga, kt\u00f3ry umar\u0142 i zmartwychwsta\u0142, podobna do historii Jezusa pojawia si\u0119 dopiero 100 lat po doniesieniach na temat zmartwychwstania Jezusa.\u201d[49]<\/a><\/p>\n\n\n\n Innymi s\u0142owy, historii Horusa, Ozyrysa i Mitry, kt\u00f3rzy umarli i zmartwychwstali, nie by\u0142o w pierwotnych wersjach mitologii. Zosta\u0142y dodane po tym, jak powsta\u0142y Ewangeliczne relacje o Jezusie.<\/p>\n\n\n\n T. N. D. Mettinger, profesor Uniwersytetu w Lund pisze: \u201eKonsensus pomi\u0119dzy wsp\u00f3\u0142czesnymi naukowcami \u2013 niemal\u017ce powszechny \u2013 jest taki, \u017ce przed chrze\u015bcija\u0144stwem nie by\u0142o bog\u00f3w, kt\u00f3rzy by umarli i zmartwychwstali. Wszyscy pochodz\u0105 z okresu p\u00f3\u017aniejszego ni\u017c I wiek n.e.\u201d.[50]<\/a> [Patrz uwaga 50]\n\n\n\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 historyk\u00f3w twierdzi, \u017ce nie ma rzeczywistych podobie\u0144stw pomi\u0119dzy kt\u00f3rymkolwiek z mitologicznych b\u00f3stw a osob\u0105 Jezusa Chrystusa. C. S. Lewis zauwa\u017ca natomiast, \u017ce wsp\u00f3lnym motywem mi\u0119dzy nimi jest d\u0105\u017cenie cz\u0142owieka do nie\u015bmiertelno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Lewis wspomina rozmow\u0119, kt\u00f3r\u0105 odby\u0142 z J. R. R. Tolkienem, autorem trylogii W\u0142adca Pier\u015bcieni<\/em>. \u201eHistoria Jezusa \u2013 m\u00f3wi Tolkien \u2013 to po prostu prawdziwy mit. Mit… z t\u0105 ogromn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce zdarzy\u0142 si\u0119 naprawd\u0119.\u201d[51]<\/a><\/p>\n\n\n\n Znawca Nowego Testamentu F. F. Bruce konkluduje: \u201eNiekt\u00f3rzy autorzy mog\u0105 bawi\u0107 si\u0119 fantazj\u0105 mitu o Chrystusie, ale nie robi\u0105 tego w oparciu o historyczne dowody. Dla obiektywnego historyka historyczno\u015b\u0107 Chrystusa jest aksjomatem, podobnie jak historyczno\u015b\u0107 Juliusza Cezara. To nie historycy rozpowszechniaj\u0105 teorie mitu o Chrystusie\u201d.[52]<\/a><\/p>\n\n\n\n Kliknij<\/strong> <\/a>aby przeczyta\u0107 stron\u0119 10\/10 na temat tego \u201eCzy Jezus istnia\u0142 naprawd\u0119?\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Czy zatem historycy wierz\u0105, \u017ce Jezus by\u0142 cz\u0142owiekiem czy postaci\u0105 mityczn\u0105?<\/p>\n\n\n\n Historycy uwa\u017caj\u0105 zar\u00f3wno Aleksandra Wielkiego, jak i Jezusa Chrystusa, za prawdziwego cz\u0142owieka. Na temat Jezusa jest jednak o wiele wi\u0119cej dowod\u00f3w pochodz\u0105cych z r\u0119kopis\u00f3w ni\u017c na temat Aleksandra Wielkiego i s\u0105 one setki lat bli\u017csze \u017cyciu Jezusa ni\u017c historyczne teksty wspominaj\u0105ce o Aleksandrze. Dodatkowo wp\u0142yw na histori\u0119 Jezusa Chrystusa jest du\u017co wi\u0119kszy ni\u017c wp\u0142yw Aleksandra Wielkiego.<\/p>\n\n\n\n Historycy przytaczaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce dowody na istnienie Jezusa:<\/p>\n\n\n\n Po zbadaniu teorii mitu Chrystusa, \u015bwiatowej s\u0142awy historyk William Durant stwierdzi\u0142, \u017ce w odr\u00f3\u017cnieniu od innych bog\u00f3w mitologii, Jezus by\u0142 prawdziwym cz\u0142owiekiem. [54]<\/a><\/p>\n\n\n\n Historyk Paul Johnson uwa\u017ca, \u017ce wszyscy powa\u017cni uczeni uznaj\u0105 Jezusa za prawdziw\u0105 osob\u0119.[55]<\/a><\/p>\n\n\n\n Ateista i historyk Michael Grant pisze: \u201eReasumuj\u0105c, nowoczesne metodyki krytyki \u017ar\u00f3de\u0142 nie znajduj\u0105 potwierdzenia teorii mitu o Chrystusie. Mit ten by\u0142 wielokrotnie podnoszony i niweczony przez \u015bwiatowej klasy uczonych\u201d.[56]<\/a><\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce najlepiej kwesti\u0119 istnienia Jezusa Chrystusa uj\u0105\u0142 niechrze\u015bcija\u0144ski historyk H. G. Wells:<\/p>\n\n\n\n Oto cz\u0142owiek. Ta cz\u0119\u015b\u0107 opowie\u015bci nie mog\u0142a zosta\u0107 wymy\u015blona.[57]<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n Naoczni \u015bwiadkowie Jezusa Chrystusa m\u00f3wili i zachowywali si\u0119, jakby rzeczywi\u015bcie wierzyli \u017ce po \u015bmierci przez ukrzy\u017cowanie powsta\u0142 z martwych. \u017baden b\u00f3g z mitologii ani innej religii nigdy nie mia\u0142 zwolennik\u00f3w, kt\u00f3rzy okazywaliby tak \u017carliwe przekonanie.<\/p>\n\n\n\n Ale czy traktowa\u0107 zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa tylko w kategoriach wiary? Czy istniej\u0105 na to konkretne dowody historyczne? Kilku sceptyk\u00f3w podj\u0119\u0142o si\u0119 zbadania \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych, aby udowodni\u0107, \u017ce zmartwychwstanie nie mia\u0142o miejsca. Co odkryli?<\/p>\n\n\n\n\n
Historia staro\u017cytna<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
Archeologia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Wczesne \u017ar\u00f3d\u0142a niechrze\u015bcija\u0144skie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
Wczesne \u017ar\u00f3d\u0142a chrze\u015bcija\u0144skie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Nowy Testament<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
Wp\u0142yw historyczny<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
Mit a rzeczywisto\u015b\u0107<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
Oto cz\u0142owiek<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\n
\n
Czy Jezus naprawd\u0119 powsta\u0142 z martwych?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n